In het kort
- Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels van artikel 50 van de AI-verordening.
- Je chatbot moet melden dat hij AI is, uiterlijk bij het eerste bericht.
- AI-beeld dat echt kan lijken, moet gelabeld worden. Gewone commerciële AI-teksten in de regel niet.
- Toezicht in Nederland ligt bij tien markttoezichthouders; de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDI coördineren.
- Maximale boete: 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet. Voor mkb en start-ups geldt het laagste van die twee.
Sinds 2 augustus 2026 moet je website melden dat een chatbot AI is, en moet AI-beeld dat echt kan lijken gelabeld worden. Voor gewone commerciële AI-teksten geldt die labelplicht in de regel niet. Voor de meeste Nederlandse ondernemers is het een half uur werk, geen project.
Wat geldt er sinds 2 augustus 2026?
Vanaf die datum handhaven de nationale markttoezichthouders artikel 50 van de AI-verordening. Dat artikel gaat over transparantie en kent vier verplichtingen:
- Wie met een AI-systeem praat, moet dat weten. Chatbots en spraakassistenten melden dat ze AI zijn.
- AI-gegenereerde content krijgt een machineleesbaar merkteken, zodat software kan herkennen dat het door AI gemaakt is.
- Deepfakes, dus AI-gegenereerde of AI-bewerkte beelden, video en audio die echt kunnen lijken, worden gelabeld. Hetzelfde geldt voor AI-teksten die het publiek informeren over zaken van algemeen belang.
- Zet je emotieherkenning of biometrische categorisatie in, dan moet je de mensen die eraan blootstaan daarover informeren.
De Commissie omschrijft het doel nuchter: minder misleiding en manipulatie, zodat mensen weloverwogen keuzes maken. Ongeveer 190 organisaties tekenden de bijbehorende Code of Practice over transparantie van AI-content, gepubliceerd op 10 juni 2026.
Het AI-Bureau van de Europese Commissie heeft hierin een beperkte rol: het handhaaft vooral bij systemen die op algemene AI-modellen van dezelfde aanbieder draaien of die in een heel groot platform zitten. Voor de gemiddelde Nederlandse website is de nationale toezichthouder het adres.
Geldt de AI-verordening ook voor mijn bedrijf?
Waarschijnlijk wel, en meestal lichter dan je verwacht. De verordening kent twee rollen. Een aanbieder ontwikkelt een AI-systeem, of brengt het onder eigen naam of merk op de markt. Een gebruiksverantwoordelijke zet een bestaand AI-systeem beroepsmatig in. Gebruik je ChatGPT voor je teksten of hang je een chatbotdienst aan je site, dan ben je gebruiksverantwoordelijke.
Wie moet wat, onder artikel 50:
- De aanbieder meldt dat de gebruiker met AI praat (lid 1) en zet een machineleesbaar merkteken op de AI-output (lid 2).
- De gebruiksverantwoordelijke meldt het inzetten van emotieherkenning of biometrische categorisatie (lid 3), labelt deepfakes, en labelt AI-tekst die het publiek informeert over zaken van algemeen belang (lid 4).
De meeste Nederlandse mkb-websites zitten in die tweede rol. Eén detail is de moeite waard: zet je een AI-tool onder je eigen naam of merk in de markt, dan kun je zelf aanbieder worden. Een white-label chatbot op je eigen domein valt daar mogelijk onder. Vraag je leverancier schriftelijk wie welke rol draagt, en bewaar dat antwoord.
Moet ik melden dat mijn chatbot AI is?
Ja, tenzij het voor een gemiddeld oplettende bezoeker al evident is. De melding komt uiterlijk bij het eerste contact, in duidelijke en onderscheidbare vorm, en voldoet aan de toegankelijkheidseisen.
Praktisch betekent dat één regel in het chatvenster, zichtbaar voordat iemand begint te typen. Bijvoorbeeld: “Je chat met een AI-assistent van Studio Wildvuur. Liever direct een mens? Bel 06 28 88 52 63.” Het is dezelfde afweging als bij elk ander element op je site: duidelijkheid wint van slimmigheid, en daar gaat merkstrategie uiteindelijk over.
De uitzondering voor “dat is toch duidelijk” wordt eng uitgelegd, dus een botnaam en een robotje-icoon zijn te weinig.
Moet ik mijn AI-teksten labelen?
Voor gewone commerciële content in de regel niet. De labelplicht geldt voor gepubliceerde AI-teksten die het publiek informeren over zaken van algemeen belang: politiek, democratische processen, bestuur, rechtspraak, grondrechten, openbare veiligheid, gezondheid, milieu, consumentenveiligheid en economische, wetenschappelijke of culturele ontwikkelingen. Je dienstenpagina, je productomschrijving en je klantcase vallen daar volgens de richtsnoeren van de Commissie doorgaans buiten.
Doorgaans, niet automatisch. Zet je in je marketingtekst claims over gezondheid, veiligheid of duurzaamheid, dan kan diezelfde tekst wél als algemeen belang gelden.
Daarnaast is er de redactionele uitweg. Heeft een mens met verstand van het onderwerp de tekst inhoudelijk beoordeeld, én draagt een persoon of organisatie de redactionele verantwoordelijkheid voor de publicatie, dan vervalt de labelplicht. Een spellingcontrole of een vluchtige blik telt niet mee; het gaat om echt lezen en beoordelen.
Schrijf je met AI over gezondheid, milieu of wetgeving zonder dat iemand er inhoudelijk overheen gaat, dan hoort er een label bij.
Wat geldt er voor AI-beelden op mijn website?
Een beeld valt onder de deepfakeregel als het sterk lijkt op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen, plausibel echt kan zijn, en door iemand ten onrechte voor authentiek gehouden zou worden. Een AI-portret van een “klant” die niet bestaat, een gegenereerde foto van je pand, een stem die op je collega lijkt: labelen.
Duidelijk illustratieve of abstracte beelden blijven erbuiten. Standaardbewerkingen zoals bijsnijden, kleurcorrectie, compressie of een achtergrond vervangen gelden niet als manipulatie. Maakt AI je product mooier of beter dan het in werkelijkheid is, dan geldt de regel wel. De toets is objectief: of je iemand wilde misleiden doet niet ter zake, en de context bepaalt mee. Zelfs een kleine kleurcorrectie kan meetellen wanneer die bijvoorbeeld een huidskleur verandert.
Zijn de AI-regels niet uitgesteld?
Een deel is uitgesteld, dit deel niet. Met de Digitale Omnibus (verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026) schoven de verplichtingen voor hoog-risico-AI, hoofdstuk III afdelingen 1 tot en met 3, door naar 2 december 2027 voor de toepassingen uit bijlage III en 2 augustus 2028 voor bijlage I. De transparantieregels van artikel 50 gingen op 2 augustus 2026 gewoon in.
Er is één overgangstermijn die telt: generatieve AI-systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren, hebben tot 2 december 2026 om aan de markeringsplicht te voldoen.
Wie houdt hier in Nederland toezicht op?
Nederland kiest voor een stelsel met meerdere markttoezichthouders, tien in totaal. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op verboden AI-toepassingen, op de transparantieverplichtingen en op de meeste hoog-risicosystemen uit bijlage III. De AP en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur zijn samen aangewezen als coördinerende toezichthouders; de RDI is daarnaast het nationale aanspreekpunt. De uitvoeringswet die dit vastlegt treedt naar verwachting later in werking dan de verordening voorschrijft. De Europese regels gelden ondertussen rechtstreeks in elke lidstaat.
Welke boetes staan er op artikel 50?
Op overtreding van de transparantieverplichtingen staat een boete tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt. Voor mkb’ers en start-ups draait die rekensom om: daar geldt juist het laagste van de twee bedragen, en dat scheelt in de praktijk enorm. Een ontbrekende chatbotmelding levert je waarschijnlijk geen miljoenenboete op. Een melding van een klant of een concurrent levert wel een gesprek op dat je liever niet voert.
Wat kun je deze maand op je site regelen?
Voor de meeste websites is een half uur genoeg.
- Inventariseer de AI op je site. Chatbot, formulierassistent, zoekfunctie, aanbevelingen, vertaalmodule, AI-samenvattingen.
- Zet de melding in je chatvenster, zichtbaar vóór het eerste bericht, en houd hem leesbaar op mobiel.
- Loop je beeldbank langs op AI-beelden die echt kunnen lijken en label die in het bijschrift.
- Leg vast wie je AI-teksten nakijkt. Eén naam en één werkwijze maken de redactionele controle aantoonbaar.
- Vraag je leveranciers schriftelijk of zij aanbieder zijn en of hun output machineleesbaar wordt gemarkeerd.
Transparantie over AI kost je weinig en levert je iets op wat lastiger te kopen is: een bezoeker die weet waar hij aan toe is. Dat is precies het soort duidelijkheid waar merken op gebouwd worden.
Bronnen
- Europese Commissie — Commission starts enforcing AI Act rules and new transparency requirements (2 augustus 2026)
- Europese Commissie — Transparency obligations under Article 50 of the AI Act
- Europese Commissie — Code of Practice on Transparency of AI-generated Content (10 juni 2026)
- EUR-Lex — Verordening (EU) 2026/1744, de Digitale Omnibus voor AI
- EU Artificial Intelligence Act — Artikel 99: sancties
- Binnenlands Bestuur — Nederlands toezicht op AI-verordening bekend
Weet je niet zeker of de chatbot op je site van jou is of van je leverancier? Dat is het soort vraag dat bij een Webflow-bouw standaard wordt uitgezocht. Plan een vrijblijvende brainstorm.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Geldt dit ook voor mijn nieuwsbrief of socialmediaposts?
Dezelfde regel geldt: labelen hoeft alleen als de tekst het publiek informeert over zaken van algemeen belang. Een nieuwsbrief met aanbiedingen of projectnieuws valt daarbuiten. Schrijf je met AI een post over wetgeving, gezondheid of veiligheid, kijk dan of er iemand inhoudelijk overheen is gegaan.
Mijn chatbot komt van een externe leverancier. Wie is dan verantwoordelijk?
De chatbotmelding is een verplichting van de aanbieder, dus in beginsel van je leverancier. Zet je die chatbot onder je eigen naam of merk in de markt, dan kun je zelf aanbieder worden. Vraag je leverancier schriftelijk welke rol hij draagt en of zijn output machineleesbaar wordt gemarkeerd.
Moet ik AI-vertalingen op mijn site labelen?
Een vertaling van je eigen commerciële teksten valt in de regel niet onder de labelplicht. Vertaal je met AI voorlichting over gezondheid, veiligheid of regelgeving en kijkt er niemand inhoudelijk overheen, dan wel.
Moet ik AI-content labelen die ik vóór 2 augustus 2026 heb gepubliceerd?
Nee. De verplichtingen werken niet met terugwerkende kracht voor content die al gepubliceerd was. Labelen mag natuurlijk wel, en het is netjes.
Wat als ik AI alleen gebruik om te schrijven en niet op mijn site laat draaien?
Dan ben je gebruiksverantwoordelijke voor een generatief AI-systeem. Er draait niets op je site, dus de chatbotmelding is niet aan de orde. Wat overblijft is: deepfakes labelen, en AI-teksten labelen wanneer die het publiek informeren over zaken van algemeen belang.




